De tweede tunnelbuis van de Gotthard

De tweede tunnelbuis van de Gotthard is in aanbouw. Volgens ASTRA, de Zwitserse federale wegendienst, gaat hij in 2030 open, waarna tot 2033 de bestaande buis wordt gerenoveerd. Pas vanaf dan rijdt elke richting door een eigen buis. Er kunnen toch niet meer auto’s door: de wet staat per buis maar één rijstrook toe, en het doseren blijft.

Waarom is er een tweede buis nodig?

De Gotthard-wegtunnel is sinds 1980 in gebruik, en veel onderdelen zijn aan het einde van hun levensduur. Bij de renovatie worden onder meer het tussenplafond en de wandplaten vervangen, en worden de ventilatie en alle bedienings- en veiligheidsinstallaties vernieuwd. Dat kan alleen met een volledige afsluiting, en die zou volgens ASTRA zo’n drie jaar hebben geduurd.

Om Ticino in die tijd bereikbaar te houden, koos de Bondsraad in 2012 voor een tweede buis: eerst de nieuwe bouwen, dan de oude renoveren. Het alternatief was een autotrein geweest. Zoals vóór 1980 zouden auto’s met de trein tussen Göschenen en Airolo zijn vervoerd, en vrachtwagens door de Gotthard-basistunnel. Daarvoor hadden in Erstfeld en Biasca laadinstallaties gebouwd en later weer afgebroken moeten worden, en het Zwitserse ministerie van Milieu, Transport, Energie en Communicatie (UVEK) rekende op uitwijkverkeer over andere Alpenovergangen.

De tweede reden is veiligheid. Zonder tegenliggers neemt volgens het UVEK het risico op frontale botsingen en flankaanrijdingen af. Wat de brand van 2001 in de tunnel heeft veranderd, lees je op de pagina over de Gotthard-wegtunnel.

Hoe is de volksstemming van 2016 afgelopen?

Op 26 september 2014 nam het parlement een wijziging aan van de wet op het transitverkeer over de weg in het Alpengebied (STVG), die de bouw van de tweede buis mogelijk maakt: de Nationale Raad met 120 tegen 76 stemmen, de Kantonsraad met 28 tegen 17. Tegenstanders vroegen daartegen een referendum aan.

Op 28 februari 2016 namen de kiezers de wetswijziging aan met 57,0 procent ja, bij een opkomst van 63,5 procent. Alleen de kantons Vaud en Genève stemden tegen. In Uri stemde 53,0 procent voor, in Ticino 57,8 procent. De wetswijziging is sinds 1 september 2016 van kracht.

Hoe ver is de bouw van de tweede buis?

ASTRA noemt als bouwperiode 2021 tot 2030. De twee tunnelboormachines zijn op 14 februari 2025 gestart, een in Göschenen en een in Airolo. In het noorden kwam de machine ‘Alessandra’ volgens plan vooruit: op 29 april 2026 bereikte ze bij tunnelmeter 4000 de al eerder uitgegraven storingszone Noord. Volgens ASTRA is dat ongeveer de helft van de afstand tot het midden van de tunnel.

In het zuiden stond de machine ‘Paulina’ vanaf juni 2025 stil bij tunnelmeter 192, nadat zo’n 2000 kubieke meter gesteente boven de boorkop was losgekomen. In het brokkelige deel van de Tremola-zone liet ASTRA eerst de bovenste helft van de doorsnede conventioneel, met springstof, uitgraven. Sinds 18 mei 2026 boort ‘Paulina’ weer. Eind mei 2026 verwachtte ASTRA dat ze voorbij tunnelmeter 742 vanaf ongeveer september 2026 in vast gesteente verder zou komen. Half oktober 2026 had ze volgens streetlife.ch zo’n 8 procent van haar traject afgelegd, de machine ‘Alessandra’ in het noorden 61 procent. De doorbraak verwacht ASTRA daarmee eind 2027.

De vertraging schatte ASTRA in november 2025 op zo’n zes tot acht maanden, met daarbij zo’n 15 tot 20 miljoen frank aan directe meerkosten. In de bouwplanning is voor zulke risico’s een reserve ingebouwd, en als openingsjaar noemt ASTRA nog altijd 2030. Voor de bouw van de tweede buis is 2,14 miljard frank exclusief btw begroot (kostenraming ±15%).

Ook de renovatie van de oude buis wordt al voorbereid. Sinds april 2026 worden in de dienst- en infrastructuurgang naast de tunnel afvoergoten met asbest verwijderd, zodat de renovatie vanaf 2030 sneller en veiliger kan verlopen.

Wat verandert er met twee buizen?

Na de renovatie rijdt elke richting door een eigen buis: richting Airolo door de gerenoveerde oude buis, richting Göschenen door de nieuwe. In elke buis komen één rijstrook en een vluchtstrook. Je rijdt dan links, de rechterstrook blijft vrij voor pech. Tegenliggers zijn er dan niet meer.

Krijgt een auto pech, dan staat hij op de vluchtstrook, en volgens ASTRA kan de rijstrook gewoon in gebruik blijven. Politie, brandweer en ambulance komen via de vrije strook sneller bij een ongeval. Moet een buis langer dicht, bijvoorbeeld na een incident of voor onderhoud, dan kan ASTRA het verkeer naar de andere buis omleiden en die zo lang als nodig met verkeer in beide richtingen gebruiken. Nu gaat bij zo’n afsluiting telkens de hele tunnel dicht, zoals de nachtelijke afsluitingen laten zien.

Tot die tijd blijft veel bij het oude. Volgens ASTRA is er tijdens de bouw geen bijzondere hinder voor het doorgaande verkeer, omdat de bouwplaats bouwkundig en qua veiligheid gescheiden is van de buis die in gebruik is. Tijdens de renovatie van 2030 tot 2033 rijdt al het verkeer door de nieuwe buis, weer in beide richtingen met één rijstrook per richting.

Waarom wordt de capaciteit niet groter?

Omdat de grondwet en de wet dat verbieden. Het artikel over de bescherming van de Alpen in de Zwitserse grondwet bepaalt in artikel 84, lid 3, dat de capaciteit van de transitwegen in het Alpengebied niet mag worden vergroot.

Voor de Gotthard maakt de STVG dat concreet. Artikel 3a staat de tweede buis toe en beperkt hem meteen weer: de capaciteit van de tunnel mag niet worden vergroot, per buis mag maar één rijstrook worden gebruikt, en als maar één buis open is voor het verkeer, mag daarin één rijstrook per richting worden gebruikt. De wet voorziet er niet in om de vluchtstrook op piekdagen als tweede rijstrook open te stellen.

In hetzelfde artikel staat ook het doseren: voor het vrachtverkeer moet een doseersysteem worden ingericht, en ASTRA legt voor vrachtwagens een minimale afstand in de tunnel vast. Volgens ASTRA blijft het ook met twee buizen bij hoogstens 1000 personenauto-equivalenten per uur en per richting en bij 60 tot 150 vrachtwagens per uur en per richting.

Komen er met de tweede buis minder files?

Aan het eigenlijke probleem verandert weinig. Bij de Gotthard ontstaat file vooral als er meer voertuigen aankomen dan er per uur en per richting de tunnel in mogen. Die grens blijft, dus ook na 2033 staan er in de vakanties en op feestdagen waarschijnlijk files voor Göschenen en Airolo. Al in 2016 stelde het UVEK vast dat de files bij de Gotthard niet door vrachtwagens komen, maar door het vakantie- en vrijetijdsverkeer in het weekend.

Beter wordt het waarschijnlijk waar nu één verstoring al het verkeer stillegt: bij pech in de tunnel en bij afsluitingen voor onderhoud of na een incident. Tot die tijd geldt: op welke dagen er file staat, zie je in de fileverwachting voor de Gotthard, en hoe lang de file nu is, zie je op Gotthardverkeer live.

Tweede tunnelbuis van de Gotthard: veelgestelde vragen

Wanneer gaat de tweede tunnelbuis van de Gotthard open?

Volgens ASTRA, de Zwitserse federale wegendienst, in 2030. Daarna wordt tot 2033 de bestaande buis gerenoveerd; in die tijd rijdt al het verkeer door de nieuwe buis, met één rijstrook per richting. Pas vanaf 2033 heeft elke rijrichting een eigen buis.

Krijgt de tweede Gotthardbuis twee rijstroken per richting?

Nee. De wet staat maar één rijstrook per buis toe; de tweede strook in elke buis is een vluchtstrook voor pech. Artikel 84 van de Zwitserse grondwet verbiedt dat de capaciteit van de transitwegen in het Alpengebied wordt vergroot, en de wet voorziet er niet in om de vluchtstrook op piekdagen als tweede rijstrook open te stellen.

Zijn de files bij de Gotthard voorbij als de tweede buis open is?

Waarschijnlijk niet. De grens van hoogstens 1000 personenauto-equivalenten per uur en per richting blijft, en het doseren ook. Ook na 2033 staan er in de vakanties en op feestdagen dus waarschijnlijk files voor Göschenen en Airolo. Beter wordt het waar nu één pechgeval of afsluiting al het verkeer stillegt.

Wat kost de tweede tunnelbuis van de Gotthard?

Voor de bouw van de tweede buis is 2,14 miljard Zwitserse frank exclusief btw begroot (kostenraming ±15%). Na de instorting aan de zuidkant schatte ASTRA de directe meerkosten in november 2025 op ongeveer 15 tot 20 miljoen frank.

Hinderen de werkzaamheden aan de tweede Gotthardbuis het verkeer?

Volgens ASTRA is er tijdens de bouw geen bijzondere hinder voor het doorgaande verkeer, omdat de bouwplaats zowel bouwkundig als qua veiligheid gescheiden is van de buis die in gebruik is.

Alle informatie onder voorbehoud. Bepalend is de officiële informatie van ASTRA over het project.