Alternatieve routes voor de Gotthardtunnel

Als er voor de Gotthard-wegtunnel een file staat, is de vraag zelden ‘is er een alternatief?’, maar eerder ‘loont het nu nog?’. Deze pagina zet de realistische uitwijkroutes op een rij en laat zien wanneer een omweg niet meer de moeite waard is.

San Bernardino-tunnel (A13): het belangrijkste alternatief

De A13 via Chur, Thusis en de San Bernardino-tunnel naar Bellinzona is de enige uitwijkroute die het hele jaar en ook in de winter betrouwbaar berijdbaar is en over de hele lengte snelweg of autoweg is. Met ongeveer 6,6 kilometer is de tunnel veel korter dan de Gotthardtunnel.

Het nadeel: bij file voor de Gotthard bedenken heel veel mensen tegelijk hetzelfde. Staat er urenlang file bij de Gotthard, dan wijkt een deel van het verkeer uit naar de A13, en dan sta je daar stil. Wie uitwijkt, kan dat beter vroeg doen dan als laatste. Hoe sterk het verkeer kan verschuiven, bleek bij de afsluiting van de Gotthardtunnel na de brand van 2001: volgens het Zwitserse federale departement voor Milieu, Verkeer, Energie en Communicatie (UVEK) steeg het vrachtverkeer over de San Bernardino toen van 650 naar 2700 vrachtwagens per dag en verdubbelde het personenautoverkeer.

Gotthardpas: alleen in de zomer, zelden sneller

De pasweg over de Gotthard is in de winter dicht, meestal van november tot mei. De precieze data hangen af van sneeuw en weer: in de winter van 2025/26 was hij dicht van 7 november 2025 tot 8 mei 2026. Het is een prachtige route met de historische Tremola aan de kant van Ticino, maar geen kortere weg. Reken op duidelijk meer rijtijd dan door de tunnel, ook zonder file. Bij file voor het noordportaal kan de pas toch zin hebben, omdat je dan in elk geval blijft rijden. Hoe het er op de pas nu uitziet, zie je op de webcam op de Gotthardpas.

Kom je uit het noorden en wil je over de pas, neem dan de verlengde afrit Göschenen, die in gebruik is als de pas open is. Hij begint direct na de oprit Wassen, is ongeveer 3 kilometer lang en brengt je naar de pasweg zonder dat je over de kantonale weg door Wassen rijdt. Ook bij de nachtelijke afsluitingen van de tunnel is de pas een uitwijkroute, zolang hij open is. De data staan op de pagina Afsluitingen van de Gotthard.

Nufenen en Lukmanier: voor wie de streek kent

De Nufenenpas (van Ulrichen in Wallis naar Airolo) is alleen in de zomer open; volgens de Zwitserse automobielclub TCS duurt de gebruikelijke wintersluiting van november tot juni. De Lukmanierpas (van Disentis naar Biasca) is sinds de winter van 1999/2000 het hele jaar berijdbaar, maar gaat in de winter afhankelijk van het weer en het lawinegevaar ’s nachts of ook overdag dicht.

Beide hebben alleen zin als je route toch al die kant op gaat. Als snelle reactie op file voor Göschenen liggen ze meestal te ver weg.

Wanneer loont omrijden?

Vuistregel: een omweg loont alleen als de extra rijtijd korter is dan de verwachte wachttijd voor de tunnel. En de wachttijd op deze site geldt voor het moment van de melding, niet voor het moment waarop je bij het portaal aankomt. Groeit de file, dan is je echte wachttijd bij aankomst langer dan aangegeven; neemt hij af, dan korter.

In cijfers: van Zürich naar Chiasso rekent de TCS zonder file op 2 uur en 45 minuten door de tunnel en op 3 uur en 15 minuten via de San Bernardino of de Gotthardpas. Omrijden kost dus zo’n 30 minuten. Met de vuistregel 1 km file ≈ 10 minuten wachttijd loont het pas vanaf ongeveer 3 km file voor het portaal, zekerder vanaf 4 tot 5 km als de file nog groeit, en alleen als er op de A13 geen file is gemeld. De vergelijking geldt vanaf Zürich, waar de routes zich splitsen.

Twee situaties pleiten duidelijk voor de A13: een file die op de ochtend van een vakantieweekend nog groeit, en een afsluiting van de tunnel. Alles wat eruitziet als een korte file die al afneemt, pleit tegen de omweg. Op welke dagen en in welke richting er meestal file staat, zie je in de fileverwachting voor de Gotthard.

Controleer dit voor vertrek

De filelengte en de wachttijd per richting vind je op de startpagina met de actuele verkeerssituatie. Waar de file richting zuiden ontstaat en hoe ver hij terugstaat, lees je op de pagina File Gotthard richting zuiden. Hoe de tunnel werkt, waarom er gedoseerd wordt en waarom er eigenlijk files ontstaan, staat op de pagina Gotthard-wegtunnel.

Veelgestelde vragen over alternatieve routes

Is de San Bernardino sneller dan de Gotthard als er file staat?

Alleen als de extra rijtijd van de omweg korter is dan de verwachte wachttijd voor de tunnel. Staat er urenlang file bij de Gotthard, dan wijkt een deel van het verkeer uit naar de A13 en sta je daar in de file. Wil je uitwijken, beslis dan op tijd. De wachttijd op Stauportal geldt voor het moment van de melding, niet voor het moment waarop je bij het portaal aankomt.

Is de San Bernardino-tunnel in de winter open?

Ja. De A13 via Chur, Thusis en de San Bernardino-tunnel naar Bellinzona is de enige uitwijkroute die het hele jaar en ook in de winter betrouwbaar berijdbaar is en over de hele lengte snelweg of autoweg is. Met ongeveer 6,6 kilometer is de San Bernardino-tunnel veel korter dan de Gotthardtunnel.

Is de Gotthardpas sneller dan de tunnel?

Nee. Ook zonder file kost de pasweg duidelijk meer tijd dan de tunnel. Bij file voor het noordportaal kan hij toch zin hebben, omdat je dan in elk geval blijft rijden. In de winter is de pas dicht, meestal van november tot mei; in de winter van 2025/26 was hij dicht van 7 november 2025 tot 8 mei 2026.

Zijn de Nufenenpas en de Lukmanierpas in de winter open?

De Nufenenpas is alleen in de zomer open; volgens de TCS duurt de gebruikelijke wintersluiting van november tot juni. De Lukmanierpas is sinds de winter van 1999/2000 het hele jaar berijdbaar, maar gaat in de winter afhankelijk van het weer en het lawinegevaar ’s nachts of ook overdag dicht. Beide zijn alleen de moeite waard als je route toch al die kant op gaat.

Alle informatie onder voorbehoud. Voor afsluitingen en de opening van passen is de officiële informatie van ASTRA en de kantonpolitie bepalend.