Gotthard of San Bernardino: zo kies je de juiste route

Wie met de auto of de caravan naar Italië rijdt, staat vaak voor dezelfde keuze: bij de Gotthard in de file wachten of omrijden via de San Bernardino? Een vast antwoord is er niet. Deze pagina zet de feiten van beide routes naast elkaar en laat zien hoe je met de actuele wachttijd en de fileverwachting op deze site zelf beslist. Hoe het er nu voor staat, zie je in de liveregel hieronder.

Actuele verkeerssituatie · Fileverwachting · Webcams bij de Gotthard

De twee routes in het kort

Gotthard (A2): de Gotthard-wegtunnel tussen Göschenen en Airolo is ongeveer 16,9 kilometer lang. Het is één buis met verkeer in beide richtingen. De maximumsnelheid is 80 km/u, en zonder file ben je er in ongeveer 13 minuten doorheen. Per richting mogen er per uur hoogstens 1000 personenauto-equivalenten door de tunnel; een vrachtwagen telt als drie. Komen er meer voertuigen aan, dan wordt het verkeer voor de portalen gedoseerd. Richting zuiden ontstaat de file dan voor het noordportaal bij Göschenen.

San Bernardino (A13): de route loopt via Chur, Thusis en de San Bernardino-tunnel naar Bellinzona, waar hij weer op de A2 uitkomt. Het is de enige uitwijkroute die het hele jaar, ook in de winter, betrouwbaar berijdbaar is, en hij is over de hele lengte snelweg of autoweg. Met ongeveer 6,6 kilometer is de San Bernardino-tunnel veel korter dan de Gotthardtunnel.

Voor beide routes heb je het Zwitserse snelwegvignet nodig: het is verplicht op de Zwitserse nationale wegen, dus de snelwegen en autowegen, en daarmee op de A2 en op de A13.

Hoeveel tijd kost de omweg?

Zonder file rekent de Zwitserse automobielclub TCS van Zürich naar Chiasso op 2 uur en 45 minuten door de Gotthardtunnel en op 3 uur en 15 minuten via de San Bernardino. Op die rit kost de omweg dus ongeveer een halfuur extra. Kom je van een ander vertrekpunt, dan kan het verschil groter of kleiner zijn; reken het voor je eigen route na.

Daar staat de wachttijd voor de Gotthard tegenover. ASTRA beschouwt een halfuur wachten voor het portaal als ‘veiligheidstijd’ en spreekt pas bij twee uur of meer van file door overbelasting. Meldt ASTRA geen vertraging, dan rekent deze site met de vuistregel 1 kilometer file ≈ 10 minuten wachttijd. Een halfuur komt dan overeen met ongeveer 3 kilometer file.

Vuistregel: wanneer loont de San Bernardino?

Een omweg loont alleen als de extra rijtijd korter is dan de verwachte wachttijd voor de tunnel. Let daarbij op twee dingen. De wachttijd op deze site geldt voor het moment van de melding, niet voor het moment waarop je bij het portaal aankomt: groeit de file, dan is je echte wachttijd bij aankomst langer dan aangegeven; neemt hij af, dan korter. En je bent niet de enige die rekent: staat er urenlang file bij de Gotthard, dan wijkt een deel van het verkeer uit naar de A13 en sta je daar ook stil.

Hoe sterk het verkeer kan verschuiven, bleek bij de afsluiting van de Gotthardtunnel na de brand van 2001: volgens het Zwitserse federale departement voor Milieu, Verkeer, Energie en Communicatie (UVEK) steeg het vrachtverkeer over de San Bernardino toen van 650 naar 2700 vrachtwagens per dag en verdubbelde het personenautoverkeer.

Twee situaties pleiten duidelijk voor de A13: een file die op de ochtend van een vakantieweekend nog groeit, en een afsluiting van de tunnel. Alles wat eruitziet als een korte file die al afneemt, pleit tegen de omweg. Wil je uitwijken, beslis dan op tijd en niet pas als iedereen dat al doet.

Zo beslis je met de gegevens op Stauportal.ch

Stauportal.ch heeft geen eigen meetpunten. De site vraagt elke 5 minuten de verkeersmeldingen van ASTRA op en toont per richting de filelengte en de wachttijd. Waar de file richting zuiden ontstaat en hoe ver hij terugstaat, lees je op de pagina File Gotthard richting zuiden.

Voor vertrek: kijk in de fileverwachting voor de Gotthard. Die rekent per richting elke 15 minuten de komende 6 uur en elk uur de komende 48 uur door. In de filekalender zie je per dag de langste gemelde wachttijd en welke weekdag de afgelopen 12 weken het rustigst was. Zo zie je of je vertrekdag een typische filedag is.

Onderweg, ruim voordat je moet kiezen tussen de A2 en de route via Chur: kijk op de startpagina met de actuele verkeerssituatie naar de wachttijd richting zuiden en naar de grafiek van de afgelopen uren. Groeit de file nog, of neemt hij al af? De webcam bij het noordportaal in Göschenen laat zien hoe het er bij de tunnel uitziet. Laat een passagier kijken of doe het tijdens een pauze, niet achter het stuur.

Over de A13 heeft Stauportal.ch geen gegevens. Voor de San Bernardino-route kijk je naar de verkeersinformatie van de TCS of naar de verkeersberichten op de radio.

Nachtelijke afsluitingen, pas en caravan

Voor onderhoud sluit ASTRA de Gotthardtunnel elk jaar in maart/april, juni en september/oktober een aantal nachten af. Zolang de Gotthardpas open is, worden personenauto’s in die nachten waar mogelijk over de pasweg omgeleid. In de winter is de pas meestal van november tot mei dicht; voor de afsluitingsnachten in maart 2026 raadde het kanton Uri daarom de San Bernardino-route aan. Bovendien is de tunnel elke week in de nacht van woensdag op donderdag van 23.00 tot 1.00 uur dicht voor het gewone verkeer, zodat exceptioneel transport erdoor kan. Kom je in die tijd bij het portaal aan, dan moet je tot 1.00 uur wachten. Welke afsluitingsnachten er gepland zijn, staat op de pagina Afsluitingen van de Gotthard.

De Gotthardpas is geen kortere weg: ook zonder file kost hij duidelijk meer tijd dan de tunnel. Met een caravan raadt de Duitse automobielclub ADAC de pas af. Alle uitwijkroutes, ook Nufenen en Lukmanier, staan op de pagina Gotthard omrijden.

En op de terugweg?

Richting noorden ontstaat de file voor het zuidportaal bij Airolo en staat hij bij lange files terug tot Faido. Vanuit het zuiden kies je bij Bellinzona tussen de A2 en de A13. Ook dan geldt dezelfde vuistregel, en op de typische terugreisdagen staat er ook op de San Bernardino-route file. Hoe het er richting noorden voor staat, lees je op de pagina File Gotthard richting noorden. Waarom er bij de tunnel gedoseerd wordt, staat op de pagina Gotthard-wegtunnel.

Veelgestelde vragen: Gotthard of San Bernardino

Hoeveel langer rijd je via de San Bernardino dan via de Gotthard?

Zonder file rekent de Zwitserse automobielclub TCS van Zürich naar Chiasso op 2 uur en 45 minuten door de Gotthardtunnel en op 3 uur en 15 minuten via de San Bernardino. Op die rit kost de omweg dus ongeveer een halfuur extra. Van een ander vertrekpunt kan het verschil groter of kleiner zijn.

Bij hoeveel wachttijd loont de San Bernardino-route?

Alleen als de extra rijtijd van de omweg korter is dan de verwachte wachttijd voor de Gotthardtunnel. Op de rit van Zürich naar Chiasso is die extra rijtijd volgens de cijfers van de TCS ongeveer een halfuur. Staat er urenlang file bij de Gotthard, dan wijkt een deel van het verkeer uit naar de A13 en sta je daar ook in de file. Wil je uitwijken, beslis dan op tijd.

Toont Stauportal.ch ook de file bij de San Bernardino?

Nee. Stauportal.ch volgt alleen de Gotthard: de file voor het noordportaal bij Göschenen en voor het zuidportaal bij Airolo, elke 5 minuten bijgewerkt op basis van de verkeersmeldingen van ASTRA. Over de A13 heeft de site geen gegevens.

Heb je voor de San Bernardino-route ook een vignet nodig?

Ja. De A13 via Chur, Thusis en de San Bernardino-tunnel naar Bellinzona is over de hele lengte snelweg of autoweg, en op de Zwitserse nationale wegen, de snelwegen en autowegen, heb je het snelwegvignet nodig, net als voor de Gotthardtunnel op de A2.

Alle informatie onder voorbehoud. Bepalend is de officiële informatie van ASTRA en de kantonpolitie.